Opportunities and Threats for Small Seaports in Poland in the Era of External Disturbances
DOI:
https://doi.org/10.15678/PG.2024.70.4.03Keywords:
small seaports, local governments, SWOT analysisAbstract
Objective: The aim of the article is not only to identify opportunities, threats, strengths, and weaknesses for selected small seaports in Poland, but, above, all to critically evaluate the extent to which the strategic documents and audits correspond with the actual situation in the ports. The article also formulates recommendations for improving strategic management in these entities.
Research Design & Methods: The study is based on desk research, document analysis, literature review (Polish and international sources) as well as case studies of selected ports (Ustka, Darłowo, Kołobrzeg, Elbląg). The author’s contribution is the comparative assessment of the consistency between the SWOT analyses included in national strategic documents, Supreme Audit Office reports, and local port strategies.
Findings: The comparison shows significant overlaps but also gaps between strategic plans and their implementation. Weaknesses such as insufficient infrastructure and fragmented ownership structure are repeated in all documents, but implementation lags undermine the ability to exploit opportunities, particularly in the offshore sector. The analysis identifies where national and local strategies diverge and why.
Implications / Recommendations: Small seaports require better coordination between local authorities, port managers, and the ministry responsible for maritime economy. Recommendations include strengthening financial mechanisms, defining clearer roles of ports in the national economy, and improving integration with EU strategies.
Contribution / Value Added: The article contributes by transforming descriptive SWOT data into a critical comparative analysis and strategic recommendations. It also expands the discussion by relating the Polish case to international literature on port governance and resilience under external shocks.
Article classification: research article
JEL classification: R42, R59
Downloads
References
Actia Forum (2024). Port Monitor. Polskie porty morskie w 2023 roku. Podsumowanie i perspektywy na przyszłość. Actia Forum. https://actiaforum.pl/raporty-pl/ (accessed: 30.04.2024).
Bocheński, T. (2024). Rozwój infrastruktury magazynowej na bliskim zapleczu portów morskich w Polsce na tle potencjału miast portowych i relacji port–miasto. Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego, 38(1), 7–26.
Bocheński, T., & Palmowski, T. (2015). Polskie porty morskie i rola kolei w ich obsłudze na przełomie XX i XXI wieku. Wydawnictwo „Bernardinum”.
Brundin, E., Liu, F., & Cyron T. (2022). Emotion in strategic management: A review and future research agenda. Long Range Planning, 55(4), 102144.
Cern, G. (2021). Komunalizacja a zarządzanie małymi portami morskimi – dylematy gmin (cz. I). Finanse Komunalne, (3), 37–46.
Certo, S. C., & Peter, J. P. (1988). Strategic Management: Concepts and Applications. Random House.
Czermański, E., Matczak, M., Oniszczuk-Jastrząbek, A., Krośnicka, K., & Witkowska, J. (2024). MSP for port areas – To what extent should we interfere with governance of ports’ waters? Case study of Polish seaports. Marine Policy, 160, 105985.
Darłowo Seaport Authority (2020). Plan Rozwoju Portu Morskiego Darłowo na lata 2020–2025. Port Morski Darłowo. Available at: https://port.darlowo.pl/userfiles/image/dokumenty/plan_rozwoju_lata_2020_-_2025.pdf (accessed: 30.04.2024).
Drzewiecki, J. (2023). Strategic management in Polish startups: strategy vs business model approach – research results. Procedia Computer Science, 225, 3163–3172.
Dźwigoł, H. (2014). Menedżerowie przyszłości a zarządzanie strategiczne. Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej. Organizacja i Zarządzanie, 70, 93–104.
Elbląg Seaport Authority (2019). Strategia rozwoju Portu Morskiego w Elblągu. Available at: https://port.elblag.pl/filemanager/Strategia%20Portu/9bbd6ec2e31ed796524c4e7dd741874f190f6c998afeffb3a5152ec4518edad1.pdf (accessed: 30.04.2024).
Energy Policy of Poland until 2040 (2024). Available at: https://www.gov.pl/web/climate/energy-policyof-poland-until-2040-epp2040?utm_source=chatgpt.com (accessed: 30.04.2024).
Gawroński, H. (2010). Zarządzanie strategiczne w samorządach lokalnych. Wolters Kluwer Polska.
Grzelakowski, A. S., & Matczak, M. (2010). Formy aktywizacji rozwoju średnich i małych portów morskich polskiego wybrzeża. Modele zarządzania małymi portami – rekomendacje dla Polski. Kancelaria Senatu.
GUS (2023). Rocznik Statystyczny Gospodarki Morskiej. Główny Urząd Statystyczny.
Hernik, J., & Ściana, W. (2014). Funkcja handlowa małych portów pomorza środkowego na przykładzie portu morskiego Darłowo, Folia Pomeranae Universitatis Technologiae Stetinensis. Oeconomica, 76, 45–56.
Jasiurska-Kluczek, E., & Malcharek, R. (2019). Rozwój średnich i małych portów morskich – wzrost znaczenia regionów nadmorskich. Kontrola Państwowa, 64(3), 65–86.
Journal of Laws (1996). Act of 20 December 1996 on seaports and harbors. Available at: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19970090044/U/D19970044Lj.pdf (accessed: 01.08.2023).
Kałkowska, J., Pawłowski, E., Trzcielińska, J., Trzcieliński, S., & Włodarkiewicz-Klimek, H. (2010). Zarządzanie strategiczne. Metody analizy strategicznej z przykładami. Wydawnictwo Politechniki Poznańskiej.
Kołobrzeg Seaport Authority (2010). Strategia Rozwoju Portu Morskiego Kołobrzeg. Available at: https://zpmkolobrzeg.pl/wp-content/uploads/2020/06/Strategia_Portu_Kolobrzeg_2010_03_30_.pdf (accessed: 30.04.2024).
Kołobrzeg Seaport Authority (2019). Master Plan Portu Morskiego Kołobrzeg. Available at: https://bip.zpm.portkolobrzeg.pl/plik,1815,master-plan-zpm-v-3-0-pdf.pdf (accessed: 30.04.2024).
Kosek, W. (2019). Funkcja handlowa małego portu morskiego w aktywizacji regionu na przykładzie Portu Morskiego Kołobrzeg. Zeszyty Naukowe ZPSB Firma i Rynek, 1(55), 109–120.
Kosek, W., Chamier-Gliszczyński, N., Woźniak, W., & Jachimowski, R. (2024). The role of Polish local ports on the central Baltic coast in the development of offshore wind farms. Energies, 17(23), 6123.
Krupski, R. (2007). Redefiniowanie strategii organizacji. Przegląd Organizacji, 3, 3–6.
Manuel da Silva Carvalho, J. (2024). Strategic Planning. In Reference Module in Social Sciences. Elsevier.
MGMiŻŚ (2018). Program rozwoju portów morskich do 2020 r. (z perspektywą do 2030 r.).
Michalski, T. (2020). Czy mamy do czynienia z regresem małych polskich portów i przystani morskich?. Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG, 23(5), 61–72.
Michalski, T., & Kiniorska, I. (2023), Port jako czynnik rozwoju miasta nadmorskiego (na przykładzie Ustki). Konwersatorium Wiedzy o Mieście, 36(8), 27–33.
Monios, J., & Wilmsmeier, G. (2020). Between path dependency and contingency: New challenges for the geography of port system evolution. Journal of Transport Geography, 88, 102825.
NIK (2017). Wystąpienie pokontrolne, nr P/17/067 – Rozwój średnich i małych portów morskich. Available at: https://www.nik.gov.pl/kontrole/wyniki-kontroli-nik/pobierz,lsz~p_17_067_201810180928531539854933~id1~01,typ,kj.pdf (accessed: 01.08.2023).
NIK (2023). Funkcjonowanie małych portów morskich w województwach pomorskim i zachodniopomorskim. Available at: https://www.nik.gov.pl/kontrole/P/22/080/ (accessed: 01.08.2023).
Notteboom, T., Pallis, A., & Rodrigue J., P. (2021). Disruptions and resilience in global container shipping and ports: The COVID-19 pandemic and beyond. Maritime Economics & Logistics, 23(2), 459–476.
Nowaczyk, P. (2013a). Warunki prowadzenia działalności gospodarczej w małych portach morskich w Polsce. Zarządzanie i Finanse, 11(1/4), 347–361.
Nowaczyk, P. (2013b). Znaczenie działalności rybackiej małych portów morskich w Polsce dla lokalnego rynku pracy. Folia Pomeranae Universitatis Technologiae Stetinensis. Oeconomica, 71, 93–102.
Nowaczyk, P. (2015a). Małe porty morskie w strategiach rozwoju gmin nadmorskich. Przedsiębiorczość i Zarządzanie, 4.1, 57–72.
Nowaczyk, P. (2015b). Znaczenie działalności rekreacyjno-sportowej w małych portach morskich w Polsce dla społeczno-gospodarczego rozwoju gmin nadmorskich. Rozprawy Naukowe Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu, 51, 37–43.
Nowaczyk, P. (2016). Determinanty rozwoju działalności żeglarskiej małych portów morskich w Polsce. Folia Pomeranae Universitatis Technologiae Stetinensis. Oeconomica, 82, 107–116.
Nowaczyk, P., & Zieziula, J. (2011). Zmiana profilu działalności małych portów morskich w Polsce a procesy dostosowawcze w zakresie infrastruktury. Zeszyty Naukowe. Problemy Transportu i Logistyki / Uniwersytet Szczeciński, 15, 247–263.
O’Connor, E., Evers, N., & Vega, A. (2023). Port capacity planning – A strategic management perspective. Marine Policy, 150, 105537.
Pacuk, M., & Michalski, T. (2002). Problemy funkcjonowania małych portów morskich na przykładzie Ustki. In J. Wendt (Ed.), Wybrane zagadnienia geografii transportu (pp. 143–158). Uniwersytet Szczeciński.
Pang, A., & Jin, Y. (2024). Theory advancing practice: The contingency theory in the strategic management of crises, conflicts and complex public relations issues. Public Relations Review, 50(1), 102392.
Pierścionek, Z. (2003). Zarządzanie strategiczne w przedsiębiorstwie. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Port Elbląg (2024). O porcie. Available at: https://port.elblag.pl/o-porcie (accessed: 03.05.2024).
Przekop Mierzei… (2022). Przekop Mierzei Wiślanej zakończony. Kanał żeglugowy jest już gotowy. Available at: https://www.bankier.pl/wiadomosc/Przekop-Mierzei-Wislanej-zakonczony-Kanal-zeglugowy-jestjuz-gotowy-8407530.html (accessed: 03.05.2024).
Sulich, A., & Soloducho-Pelc, L. (2024). Strategic management and business ecosystem scientific relations – key areas review. International Journal of Innovation Studies, 8(1), 287–296.
Szymańska, W., & Michalski, T. (2018). Przekształcenia funkcji polskich małych portów morskich. Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG, (3), 70–77.
TVP 3 (2024). Kołobrzeski port bazą serwisową morskich farm wiatrowych. Podpisano list intencyjny. Available at: https://szczecin.tvp.pl/76809837/kolobrzeski-port-baza-serwisowa-morskich-farm-wiatrowych-podpisano-list-intencyjny (accessed: 05.05.2024).
Ustka Seaport Authority (2019). Strategia Rozwoju Portu Morskiego w Ustce do 2030 roku. Available at: https://ustkaport.pl/wp-content/uploads/2024/08/Strategia_Rozwoju_Portu_Morskiego_w_Ustce_do_roku_2030.pdf (accessed: 30.04.2024).
Wilden, R., Leiblein, M. J., & Lin, N. (2024). Exploring performance heterogeneity: Integrative insights from strategic management and marketing. Journal of Retailing and Consumer Services, 79, 103834.
Zieziula, J., & Nowaczyk, P. (2012). Zmiany własności infrastruktury małych portów morskich w Polsce a ich działalność usługowa. Ekonomiczne Problemy Usług, 96, 77–90.
Zieziula, J., & Nowaczyk, P. (2017). Identyfikacja czynników determinujących działalność przeładunkową w małych portach morskich na przykładzie portu Darłowo. Problemy Transportu i Logistyki, (1), 335–346.
ZMPM (2024a). O ZMPM. Available at: http://zmpm.pl/index.php (accessed: 30.04.2024).
ZMPM (2024b). Członkowie ZMPM. Available at: http://zmpm.pl/index.php/czlonkowie (accessed: 30.04.2024).
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2024 Author
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
